Bonoda Zamanaşımı: Düzenleyen ve Ciranta İçin Süre Aynı mı?

Kısa cevap: Bonodan doğan talepte herkese uygulanacak tek bir süre yoktur. Bonoyu düzenleyene karşı kambiyo senedinden doğan istem bakımından kural olarak vadeden itibaren üç yıl esas alınır. Cirantalara karşı başvuru ve cirantalar arasındaki rücu istemlerinde farklı süreler gündeme gelir (TTK m.749, 778 ve 779).

Üç yıllık süre hangi borçluya ilişkindir?

TTK m.779, bonoyu düzenleyenin poliçeyi kabul eden kişi gibi sorumlu olduğunu belirtir; TTK m.778 de poliçenin zamanaşımı hükümlerini bonoya uygular. Bu nedenle düzenleyene yöneltilen kambiyo isteminin vade ve kesilme tarihleri hesaplanır. Vadesiz veya görüldükten belli süre sonra ödenecek bono için önce vadenin kanuna göre nasıl belirlendiği incelenmelidir.

Cirantalar açısından fark

TTK m.749’un başvuru taleplerine ilişkin bir yıllık ve altı aylık süreleri, borçlunun sıfatı ve protesto veya ödeme tarihi gibi olgulara göre gündeme gelebilir. “Bonoda süre her durumda üç yıldır” cümlesi, cirantaya yöneltilecek talebi yanlış hesaplatabilir. Ciro sırası, protesto ve senetteki kayıtlar birlikte değerlendirilmelidir.

Takip başlatılması süreyi etkiler mi?

TTK m.750’de takip talebi ve dava açılması gibi zamanaşımını kesen işlemler sayılır. TTK m.751 uyarınca kesilmenin kime karşı hüküm doğurduğu da ayrı bir konudur. Bu nedenle yalnızca senedin vade tarihinden bugüne geçen süreyi saymak yeterli değildir; önceki takipler ve her borçluya yönelik işlemler incelenmelidir.

İlgili okuma: Kambiyo senetlerine özgü takip usulü.

Resmî kaynak: Türk Ticaret Kanunu m.749–751 ve 778–779 (Adalet Bakanlığı UYAP Mevzuat).

Bu yazı belirli bir senedin zamanaşımına uğradığını tespit etmez; borçlunun sıfatı ve kesilme olayları dosya özelinde incelenmelidir.